Isı geri kazanım cihazı ölçüleri: duvar alanı, kanal çapı ve kapasite seçimi

Pencereyle gardırop arasındaki duvarı şerit metreyle ölçerken aklınızdaki soru bellidir: Cihaz buraya sığar mı? Kısa cevap şöyle: OksiTek'in duvara monte modellerinde en büyük gövde çift yönlü OKS-AHE'dir; ön yüzü 506,3 × 702,1 mm, derinliği 196,5 mm'dir. Tek yönlü OKS-S200, 402 × 547 mm ön yüz ve 190 mm derinlikle orta boydadır. OKS-MS200B ise tanıtım föyünde 350 × 530 × 160 mm olarak verilen ölçüleriyle en küçük gövdedir. Üçü de duvardan geçen Ø100 mm kanalla çalışır. Kapasiteye gelince, doğru seçim cihazın etiketinden değil, odanın hacminden ve bu hacmin saatte kaç kez yenilenmesini istediğinizden başlar.

Önce duvar: cihaz ne kadar yer kaplar?

Genişlik ile yükseklik çarpıldığında ön yüzün duvarda kapladığı alan çıkar. OKS-AHE için bu yaklaşık 0,36 m², OKS-S200 için yaklaşık 0,22 m²'dir. Pratikte OKS-AHE'yi yarım metre eninde ve 70 cm boyunda bir pano gibi, OKS-S200'ü ise ondan belirgin biçimde küçük bir kutu gibi düşünebilirsiniz. OKS-MS200B'nin föydeki üç ölçüsü de diğer iki modelin karşılık gelen ölçülerinden küçüktür; dar duvar parçaları için öne çıkması bundandır.

Cihazın kendisi kadar çevresi de önemlidir. Ölçü alırken şu payları da hesaba katın:

• Filtre kapağının açılıp filtrenin rahatça çıkarılabileceği bir boşluk. Ön filtreyi yıkamak, HEPA'yı değiştirmek için ara ara bu kapağı açacaksınız.
• OKS-AHE'nin sol yan yüzünde ızgara bulunur; bu yüzü dolap kenarına ya da duvar köşesine dayamamak gerekir.
• 220 V bir prize ya da elektrik hattına makul uzaklık. Duvar boyunca uzanan bir uzatma kablosu hem görüntüyü bozar hem de güvenli bir çözüm değildir.
• Perde, korniş, kapı kanadı ve radyatör gibi hareketli ya da sıcak elemanlarla çakışmama.

Derinlik: odaya ne kadar taşar?

Derinlik, cihazın duvardan odaya doğru ne kadar çıkacağını gösterir. OKS-AHE 196,5 mm, OKS-S200 190 mm ile yaklaşık bir karış öne çıkar; bu, kalınca bir kitaplık rafına yakın bir ölçüdür. OKS-MS200B'nin föydeki ölçülerinde en küçük değer 160 mm'dir. Yatak başına, koridora açılan bir duvara ya da kapı kanadının süpürdüğü alana yakın montajda bu birkaç santim, çarpma riski açısından fark yaratır. Çocuk odalarında cihazın baş hizasının üstünde kalması sık tercih edilen bir yerleşimdir.

Ø100 mm kanal ve duvardaki delik

Bu cihazların asıl kolaylığı kanal tesisatı istememesidir. Asma tavana boru döşenmez; cihaz duvara monte edilir ve duvarın içinden geçen Ø100 mm kanalla dışarıya bağlanır. Delik sayısı ve yeri modele göre değişir:

• OKS-AHE: Arka yüzde iki Ø100 mm bağlantı ağzı vardır, merkezleri arası 330 mm'dir. Duvarda bu aralıkla iki delik açılır.
• OKS-S200: Arka yüzde tek bağlantı ağzı vardır ve yatayda ortadadır; her iki kenardan 132,5 mm içeride kalır.
• OKS-MS200B: Tek Ø100 mm dış bağlantı ve duvara montaj paneliyle gelir.

Delik, kanalın rahatça geçeceği çapta açılır. Yağmur suyunun içeri yürümemesi için dış ağız tarafının biraz daha aşağıda kalacağı hafif bir eğim vermek yaygın bir uygulamadır. Duvarın içinden elektrik ya da su hattı geçip geçmediği, delinecek yerin kolon veya kirişe denk gelip gelmediği ve dış cephedeki ağzın erişilebilir olup olmadığı önceden kontrol edilir. Kurulum sürecinin genel akışı kurulum sayfasında yer alıyor.

180 ve 200 m³/h ne anlatır?

m³/h, cihazın bir saatte hareket ettirebildiği hava hacmidir. Katalogda OKS-AHE için 180 m³/h, OKS-S200 için 200 m³/h verilir; OKS-MS200B'nin föydeki değeri de 200 m³/saattir. Bu sayıyı okurken iki ayrıntıya dikkat edin.

Birincisi, çift yönlü cihazla tek yönlü cihazın kapasitesi aynı işi anlatmaz. OKS-AHE hem içeri hava verir hem dışarı hava atar; OKS-S200 ve OKS-MS200B yalnızca içeri hava verir. Bu farkın neden önemli olduğunu ERV ile tek yönlü havalandırma karşılaştırmasında anlattık.

İkincisi, etiketteki değer cihazın yapabileceği işi gösterir; odada her an bu kadar havanın dolaşması gerekmez. Filtrelerin doluluğu ve kanal bağlantısı gibi koşullar gerçek akışı etkiler. Odanın ihtiyacı kapasitenin altında kalıyorsa cihaz paylı bir aralıkta çalışır ve filtreler doldukça yaşanan küçük akış kayıpları da bu payla karşılanır.

Örnek hesap: oda hacmi × hava değişim sayısı

Aşağıdaki hesap, yöntemin nasıl işlediğini göstermek için kurgulanmış bir örnektir; herhangi bir ürünün belirli bir metrekareye uygun olduğu anlamına gelmez. Gerçek seçim, odanın kullanımı ve evin yapısı görülerek yapılır.

Hava değişim sayısı, odadaki havanın bir saatte kaç kez yenilendiğini anlatır. Hesap üç adımdır:

1. Oda hacmini bulun: en × boy × tavan yüksekliği.
2. Hedeflediğiniz hava değişim sayısını seçin.
3. İkisini çarpın: hacim × değişim sayısı = gereken taze hava (m³/h).

Örneğimizde oda 4 m × 3,5 m ve tavan yüksekliği 2,7 m olsun. Hacim 4 × 3,5 × 2,7 = 37,8 m³ eder. Farklı hedefler için sonuç şöyle çıkar:

Saatte 0,5 değişim, konut havalandırmasında ev geneli için sık anılan bir alt değerdir. Kapısı kapalı ve içinde iki kişinin uyuduğu bir yatak odasında bu değer çoğu zaman yetmez; odada bulunan kişi sayısı arttıkça ihtiyaç da artar. Bu yüzden hesabı tek bir sayı olarak değil, bir aralık olarak düşünmek daha sağlıklıdır. Odadaki havanın gerçekte nasıl değiştiğini görmek isterseniz bir CO₂ ölçerle birkaç gece kayıt almak iyi bir yoldur; bunu iç mekanda CO₂ rehberinde anlattık.

Örnekteki 75,6 m³/h bile 180 ve 200 m³/h kapasitelerin altında kalır. Bu karşılaştırma cihazın odaya yeteceğini tek başına garanti etmez; kurulum yeri, dış ağzın konumu ve filtre durumu gibi etkenler hâlâ önemlidir. Yine de ölçeği görmek, gereğinden büyük bir arayışa girmemenizi sağlar.

Üç modelin ölçü tablosu

OKS-AHE ve OKS-S200 verileri katalogdan, OKS-MS200B verileri ürün tanıtım föyündeki bilgi kartından alınmıştır. Teknik çizimleri katalog sayfasında bulabilirsiniz.

Ağırlık ve duvar tipi

21 kg'lık bir cihaz, duvara asılan sıradan bir raftan epey ağırdır. Tuğla ve betonarme duvarlarda uygun dübellerle sorun çıkmazken alçıpan bölmelerde yükün profillere ya da ek bir taşıyıcıya aktarılması gerekir. Gazbeton duvarlar da kendi yapısına uygun bağlantı elemanı ister. OKS-S200 16 kg, OKS-MS200B 12 kg ile daha hafiftir. Hepsinde kanal duvardan dışarı geçtiği için cihaz, evin dış cephesine bakan bir duvara takılır.

Ölçü almadan önce kısa kontrol listesi

• Duvar dış cepheye bakıyor mu, dışarıda kanal ağzı için engel var mı?
• Cihazın ön yüzü ve filtre kapağı için yeterli boşluk var mı?
• Yakında priz var mı?
• Delinecek yerde kolon, kiriş ya da tesisat hattı var mı?
• Cihaz yatağa veya çalışma masasına ne kadar yakın olacak?
• Odada kaç kişi, günün hangi saatlerinde bulunuyor?

Bu soruların cevaplarını ve duvar ölçülerini iletişim sayfası üzerinden ilettiğinizde uygun modeli birlikte değerlendirebiliriz. Modelleri tek tek incelemek için OKS-AHE, OKS-S200 ve OKS-MS200B sayfalarına, maliyet kalemleri için fiyat rehberine göz atabilirsiniz.